Al sinds een jaar of 50 wordt er van uitgegaan dat het eten van verzadigd vet het cholesterol verhoogt en dat dat hart en vaatziektes veroorzaakt. Deze boodschap wordt nog steeds uitgedragen door de Hartstichting en de Gezondheidsraad. Analyse laat zien dat deze hypothese niet ondersteund wordt door wetenschappelijk onderzoek. Daarnaast is er een complete verwarring ontstaan over cholesterol.
De vitale functies van cholesterol
Elke folder die je leest over cholesterol begint eerst over waarom cholesterol zo goed is. Het is bijvoorbeeld essentieel voor de aanmaak van hormonen, de functie in de celmembraan, de aanmaak van galzuren en de productie van vitamine D. Maar ergens halverwege komt er dan plotseling een streefwaarde om de hoek kijken: het cholesterol mag niet hoger zijn dan 2,5 mmol/l.
Hoe streefwaardes pragmatisch worden bepaald
In 2006 is de standaard cardiovasculair risicomanagement van de NHG (Nederlands Huisartsen Genootschap) verschenen. Daarin staat bij noot 31 dat de streefwaarde pragmatisch is bepaald. Er is dus gewoon ergens een grens getrokken, en deze grens is bewust laag gelegd. Hoe lager deze grens wordt gelegd, hoe meer mensen het advies krijgen om cholesterolverlagende middelen te gaan slikken.
Bestaat er wel goed en slecht cholesterol?
Is er dan daadwerkelijk een slecht cholesterol en een goed cholesterol? Dat is allemaal zeer verwarrend, want er is in feite maar één molecuul cholesterol, niet twee\! Omdat cholesterol niet oplost in het bloed, wordt het vervoerd via transporteiwitten. Deze eiwitten worden LDL en HDL genoemd. Cholesterol is dus een voor het leven cruciale stof die door het lichaam wordt gerecycled en getransporteerd in de vorm van HDL- en LDL-deeltjes.
De jacht op LDL in de medische wereld
Op dit moment zijn bijna alle cardiologen, neurologen en huisartsen echte 'LDL-jagers'. Dat betekent dat LDL alleen nog maar geaccepteerd wordt als het niet hoger is dan 2,5 millimol per liter. Ondanks alle medicatie die hiervoor op de markt is verschenen, blijft de sterfte aan hart- en vaatziekten helaas de hoogste doodsoorzaak in Nederland. Er mist dus iets in deze traditionele benadering.
Niet de hoeveelheid, maar de deeltjesgrootte is cruciaal
Als je je echt goed in de materie verdiept, zie je dat niet de totale hoogte van het LDL belangrijk is, maar juist de grootte van de deeltjes.
- Kleine LDL-deeltjes (Knikkers): Als LDL bestaat uit kleine balletjes, een soort knikkertjes, dan kunnen ze heel makkelijk in de wanden van de bloedvaatjes dringen en daar problemen veroorzaken. Er ontstaat een ontstekingsreactie en de reactie van het lichaam hierop zorgt uiteindelijk voor de vernauwing van de bloedvaten.
- Grote LDL-deeltjes (Skippyballen): Als de LDL-balletjes heel groot zijn, een soort skippyballen, dan stuiteren die simpelweg door de bloedvaten heen zonder schade aan te richten.
Bereken zelf jouw risico: Triglyceriden en HDL
In Nederland wordt de exacte grootte van het LDL standaard helaas niet bepaald. Gelukkig kun je dit wel heel eenvoudig afleiden aan de hand van twee andere bekende waardes: je triglyceriden en je HDL-cholesterol.
Als je de waarde van je triglyceriden deelt door je HDL-waarde en de uitkomst zit onder de 1,33, dan zijn de LDL-ballen zo groot als skippyballen en hoef je je geen zorgen te maken. Is de verhouding echter hoger dan 1,33, dan is het formaat van het LDL klein en heb je statistisch gezien 3 keer meer kans op hart- en vaatziektes.
Meer weten? Lees het boek 'Een andere kijk op cholesterol'
Over deze materie heb ik een uitgebreid boek geschreven met de titel: “Een andere kijk op cholesterol”. Dit boek is te bestellen bij alle boekwinkels in Nederland en online verkrijgbaar via Bol.com.
In dit boek leg ik in detail uit hoe deze misverstanden zijn ontstaan. Daarnaast geef ik praktische tips om de kans op hart- en vaatziektes effectief te verlagen door kritisch te kijken naar wat je eet, zoals het vermijden van transvetten en het optimaliseren van vetoplosbare antioxidanten.
De echte oorzaak van hart- en vaatziekten aanpakken
Het is hoog tijd dat we kritisch gaan nadenken, anders gaan eten en de ongegronde angst voor verzadigd vet gaan verliezen. Zo kunnen we met zijn allen de incidentie van hart- en vaatziektes drastisch verlagen. Het is uiterst belangrijk dat we gaan inzien dat transvetten, snelle suikers en een overmaat aan omega 6-vetten de échte boosdoeners en oorzaken zijn van hart- en vaatziektes.
Rob Elens
Orthomoleculair huisarts